عقد ودیعه چیست؟

عقد ودیعه چیست؟
عقود و قراردادها در قانون دارای انواع مختلفی از قبیل عقد جایز،عقد لازم و … هستند. یکی از انواع عقود، عقد جایز بوده و به معنی عقدی است که هر یک از طرفین هر زمان اراده کنند بتوانند عقد را از بین ببرند مانند عقد وکالت و عقد ودیعه. در این مقاله به مباحث پیرامون عقد ودیعه از منظر قانونی، آثار و تعهدات آن می پردازیم.

معنای عقد ودیعه چیست؟

ودیعه در لغت به معنای امانت است و در اصطلاح ودیعه عقدی است که به موجب آن یک نفر مال خود را به دیگری می سپارد تا آن مال را مجانا نگهداری کند (طبق ماده 607 قانون مدنی) عقد ودیعه زمانی محقق می شود که شخصی بخواهد مالش را نزد کسی به امانت گذارد. این عقد هم به صورت شفاهی و هم به صورت کتبی می تواند صورت گیرد. در عقد ودیعه کسی که مال را به ودیعه می گذارد مودع و شخصی که ودیعه را می گیرد امین یا مستودع می نامند. برای اینکه عقد ودیعه به وقوع بپیوندد لازم است که مستودع پیشنهاد مودع را قبول کند حتی اگر قبول به صورت بالفعل باشد. عقد عهدی عقدیست که اثر مستقیم آن ایجاد تعهد است نه انتقال مالکیت مثل عقد ودیعه که به موجب آن مستودع متعهد به نگهداری از مال مورد ودیعه می شود. این مقاله را نیز بخوانید:
عقود و ایقاعات

شرایط صحت معامله

طبق ماده ۱۹۰ قانون مدنی، برای صحت هر معامله شرایط ذیل اساسی می باشد:
  1. قصد طرفین و رضای آنها
  2. اهلیت طرفین
  3. موضوع معین که مورد معامله باشد
  4. مشروعیت جهت معامله
از آن جایی که ودیعه هم عقد است پس شرایط صحت معامله در آن باید رعایت شود.

اوصاف عقد ودیعه

1- در کلام اول لازم است که ذکر شود،ودیعه از عقود جایز است. مطابق قانون عقد جایز اینطور بیان می شود: “عقد جایز عقدی است که هر یک از طرفین هر زمان اراده کنند بتوانند عقد را از بین ببرند.” بنابراین ودیعه از عقود جایز است یعنی مودع و مستودع هر زمان اراده کنند می توانند ودیعه را از بین ببرند.
ودیعه عقد جایز است چون تنها اذن در انتفاع می دهد.
2- ودیعه عقد غیر معوض است. طبق ماده 607 قانون مدنی ودیعه عقدی است که به موجب آن یک نفر مال خود را به دیگری می سپارد برای آنکه آن را مجانا نگهداری کند.یعنی مستودع به قصد احسان و مجانا مال مودع را نگهداری می کند مستودع در مقابل نگهداری از مال مورد ودیعه نمی تواند مزد دریافت کند اگر مزدی دريافت کند عقد اجاره جاری می شود نه عقد ودیعه، اما اگر پاداشی ضمن عقد ودیعه تعیین شود آنگاه ودیعه صحيح است. 3- عقد ودیعه رضایی است یعنی رضایت دو طرف برای جاری شدن عقد کافی است و نیازی به قبض ندارد ایجاب و قبول در آن کفایت می کند.

آثار عقد ودیعه

عقدی ودیعه داری آثار و تعهداتی است که برای مودع و مستودع ایجاد می کند

تعهدات امین

1- مهم ترین وظيفه امین یا مستودع نگهداری از مال مورد امانت هست. 2- وظیفه ی دیگر امین رد مال است. امین باید مال ودیعه را به همان حالی که موقع پس دادن موجود است مسترد دارد و نسبت به نواقصی که در آن حاصل شده و مربوط به عمل امین نباشد ضامن نیست. امین موظف است پس از پایان مدت عقد، مال مورد ودیعه را به مودع رد کند.

تعهدات مودع

1- طبق ماده 633 قانون مدنی هزینه های نگهداری مال با مودع است و اگر امین برای نگهداری مال هزینه ایی کرده باشد مودع باید آن را پرداخت کند. 2- هزینه رد مال: امین وظیفه نگهداری مال را دارد وظیفه ندارد مال را در منزل مالک تحویل دهد و اگر رد مال هزینه ایی برای امین به همراه داشت پرداخت هزینه با مودع است. 3- ضررهای ناشی از عیب مال: طبق ماده ۶۳۹ قانون مدنی هر گاه مال عاریه دارای عیوبی باشد که برای مستمیر تولید خسارتی کند معیر مسئول خسارت وارده نخواهد بود مگر اینکه عرفاً مسبب محسوب شود. همین حکم در مورد مودع و موجر و امثال آنها نیز جاری می شود. اگر مسبب عرفی ورود خسارت معییر باشد نسبت به جبران خسارت مستعییر ضامن است.

نکات تکمیلی عقد ودیعه

  1. عقد ودیعه با فوت و حجر یکی از طرفین منفسخ می شود. فوت و حجر یکی از طرفین موجب انساخ عقد ودیعه می شود (ماده 954 قانون مدنی)
  2. اگر مودع فوت کند و وراث متعدد باشند و میان آن ها توافق صورت نگیرد مال را باید به حاکم بدهند.
  3. عقد ودیعه از عقود جایز اذنی، امانی و مجانی است با فوت و حجر هم از بین نمی رود.
  4. ودیعه از عقود مجانی است به این معنا که به سود یک طرف است اما اهلیت در ودیعه شرط است، هم مستودع هم مودع باید اهلیت کامل داشته باشند.
  5. در عقد ودیعه مال بایدجز اموال مصرف نشدنی باشد.
  6. کسی که مالی را نزد دیگری به امانت می گذارد باید مالک آن مال باشد یا از طرف مالک اذن در انجام این کار داشته باشد.
  7. منافع مال مورد ودیعه از آن مالک است.
  8. ودیعه تنها عقدی است که هدف اصلی و اولیه آن امانت است.
  9. آیا عقد ودیعه محجور (صغیر، سفیه و مجنون) صحیح است؟خیر عقد ودیعه محجور صحیح نیست و شخص امانت گیرنده باید مال مورد ودیعه را به قیم یا ولی محجور بازگرداند در غیر این صورت ضامن خواهد بود، اما اگر شخصی که سلامت کامل عقلی دارد مال خود را نزد محجور به امانت بسپارد شخص محجور (صغیر،سفیه و مجنون) ضامن نیست چون مودع با اهلیت این کار را انجام داده است.

معنای عقد ودیعه چیست؟

ودیعه در لغت به معنای امانت است و در اصطلاح ودیعه عقدی است که به موجب آن یک نفر مال خود را به دیگری می سپارد تا آن مال را مجانا نگهداری کند (طبق ماده ۶۰۷ قانون مدنی)
عقد ودیعه زمانی محقق می شود که شخصی بخواهد مالش را نزد کسی به امانت گذارد. این عقد هم به صورت شفاهی و هم به صورت کتبی می تواند صورت گیرد.
در عقد ودیعه کسی که مال را به ودیعه می گذارد مودع و شخصی که ودیعه را می گیرد امین یا مستودع می نامند.

اوصاف عقد ودیعه چیست؟

● در کلام اول لازم است که ذکر شود،ودیعه از عقود جایز است.
● ودیعه عقد غیر معوض است.
● عقد ودیعه رضایی است.

تعهدات امین در عقد ودیعه چیست؟

● مهم ترین وظيفه امین یا مستودع نگهداری از مال مورد امانت هست.
● وظیفه ی دیگر امین رد مال است.
امین باید مال ودیعه را به همان حالی که موقع پس دادن موجود است مسترد دارد و نسبت به نواقصی که در آن حاصل شده و مربوط به عمل امین نباشد ضامن نیست.
امین موظف است پس از پایان مدت عقد، مال مورد ودیعه را به مودع رد کند.

تعهدات مودع در عقد ودیعه چیست؟

● طبق ماده ۶۳۳ قانون مدنی هزینه های نگهداری مال با مودع است و اگر امین برای نگهداری مال هزینه ایی کرده باشد مودع باید آن را پرداخت کند.
● هزینه رد مال: امین وظیفه نگهداری مال را دارد وظیفه ندارد مال را در منزل مالک تحویل دهد و اگر رد مال هزینه ایی برای امین به همراه داشت پرداخت هزینه با مودع است.
● ضررهای ناشی از عیب مال: طبق ماده ۶۳۹ قانون مدنی هر گاه مال عاریه دارای عیوبی باشد که برای مستمیر تولید خسارتی کند معیر مسئول خسارت وارده نخواهد بود مگر اینکه عرفاً مسبب محسوب شود.
همین حکم در مورد مودع و موجر و امثال آنها نیز جاری می شود.
اگر مسبب عرفی ورود خسارت معییر باشد نسبت به جبران خسارت مستعییر ضامن است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *